pkemielvandendaele

Opdracht 1: Beschrijving van het werk.

In deze blogpost ga ik ‘Ein Deutsches Requiem’ beschrijven aan de hand van het DNA van PK, meerbepaald de aspecten compositie, vorm en klank.

Titel: Ein Deutsches Requiem
Componist: Johannes Brahms
Deel: Denn alles fleisch es ist wie gras
Jaar: 1865 – 1869

Johannes Brahms werd geboren in Hamburg op 7 mei 1833 en wordt nog steeds beschouwd als één van de belangrijkste componisten uit de negentiende eeuw. Naast componist was hij ook pianist en dirigent.
Op jonge leeftijd bleek al dat Brahms talent had op vlak van muziek. Toen hij amper tien jaar was kon hij zonder moeite het pianokwintet opus 16 (Beethoven) spelen. Toch heeft hij heel wat inspanningen moeten leveren om z’n carrière gestalte te geven.

In 1857 werd Johannes Brahms aangesteld als dirigent van het theater in Detmold in Duitsland. Twee jaar later voerde hij zijn eerste belangrijke orkestwerk, Pianoconcert nr. 1, uit. In 1863 vestigde Brahms zich in Wenen, waar hij de functie van directeur van de Singakademie aanvaardde. Op dit moment had hij nog steeds weinig tot geen succes.

Het monumentale Deutsches Requiem dat in één klap zijn naam vestigde in de Europese muziekwereld beleefde z’n première op 10 april 1868. Dit was het eerste stuk waar hij z’n gebruikelijke Latijnse teksten inruilde voor een libretto in het Duits waarin hij zijn verdriet uitdrukte voor de dood van zijn moeder. Ook de dood van zijn mentor Schumann heeft hem sterk aangegrepen en mede tot het Deutsches Requiem geïnspireerd.

‘Ein Deutsches Requiem’ is onderverdeeld in 7 delen en duurt ongeveer 75 minuten.

De bezetting ( Compositie ) van Ein deutsches Requiem is:

solisten: sopraan en bariton
vierstemmig gemengd koor
2 fluiten en 1 piccolo
2 hobo’s
2 klarinetten
2 fagotten en 1 contrafagot
4 hoorns
3 trompetten
3 trombones
tuba
pauken
harp (één partij, bij voorkeur gedubbeld)
orgel (ad libitum)
strijkers

Het tweede deel ‘Denn alles fleisch es ist wie gras’ is het donkerste, somberste stuk uit de
volledige requiem. Het sombere is tegenstrijdig met de eigenlijke tekst die gezongen wordt.
Het is een tekst waar niet de inhoud maar de klank samengaat met de sfeer die gecreëerd wordt.

‘‘And the ransomed of the Lord shall return,
and come to Zion with songs
and everlasting joy upon their heads:
they shall obtain joy and gladness,
and sorrow and sighing shall flee away.’’

Ook interessant is dat ‘Denn alles fleisch es ist wie gras’ gebruikt is als ‘soundtrack’ voor de documentaire “The Nazis, a warning from history”. Dit bewijst nog eens de sombere & donkere sfeer van het stuk.

Opdracht 2: Analyse

Als we het over Johannes Brahms hebben, dan zijn velen het er over eens dat hij een groot muzikaal genie was. In dit tweede deel van de blogpost ga ik onderzoeken of Brahms inspiratie heeft gehaald bij andere ‘Giants’.

Om dit te doen moeten we natuurlijk situeren in welke stijlperiode Brahms zich bevond en welke kenmerken deze had. Het requiem is geschreven in de 19de eeuw. We bevinden ons dus in de stijlperiode romantiek. Deze had eigen dat componisten volledig onafhankelijk waren, ze hingen niet meer vast aan een externe partij. Door die onafhankelijkheid gaan componisten steeds grotere composities maken en wordt de orkest bezetting groter. Brahms wordt gezien als de meest ‘klassieke’ componist van alle ‘romantische componisten’.

Zijn eerste ‘grote’ werk, “symfonie no.1” wordt ook wel de tiende symfonie van Beethoven genoemd. Beethoven heeft er namelijk negen geschreven en in “symfonie no.1” zie je veel verwijzingen naar z’n laatste. Brahms schreef eerst een symfonie in D mineur maar “symfonie no.1” schreef hij in C mineur, net als Ludwig Van Beethoven. Brahms was een grote fan van Beethoven zijn werk, we zien veel terug van Beethoven in het werk van Brahms. Brahms hechte heel veel belang aan structuur wat perfect aanleunde bij de muziek van Beethoven. Zijn muziek is namelijk heel complex, meestal opgebouwd uit zeer moeilijke patronen, maar toch vaak voorzien van gelijke intervallen. Brahms gaat Beethoven’s technieken gebruiken en ze zich eigen proberen maken.

Een andere Giant is Bach. Bach wordt door de meeste muziekwetenschappers beschouwd als een van de grootste en invloedrijkste componisten uit de geschiedenis van de klassieke muziek.
De manier waarop Bach ritme, melodie en harmonie combineerd trachtten vele muzikanten tot vandaag de dag te evenaren, ook Brahms. Bijvoorbeeld de contrapuntische schrijfstijl
(schrijfstijl gefocust op individuele stemvoering en de samenhang van die stemmen).

Beethoven, Bach en Brahms worden vaak met elkaar gelinkt en worden ook wel ‘De Drie B’s’ genoemd, de heilige drievuldigheid van de klassieke muziek.

Zoals ik al zei in deel 1 van de blog heeft ook de dood van Brahms mentor, Shumann hem sterk aangegrepen en geïnspireerd. Het is dan ook normaal dat één van Brahms’s Giants zijn mentor was. Shumann beïnvloedde Brahms vooral op vlak van melodie en ritme.

We kunnen ook heel ver terugaan in de tijd (Renaissance) om te zoeken naar een Giant.
Het allereerste requiem dat bewaard is gebleven is van Johannes Ockegem maar dit is is niet het allereerste geschreven requiem. Er zou al een requiem voor hem geschreven zijn door Dufay maar deze is verloren gegaan.We kunnen beide personen zien als de oudste giants van ‘Ein deutsches requiem’.

Bibliografie

Johannes Brahms. (2016, juli 25). Opgehaald van Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Brahms

Youtube. (2010, oktober 12). https://www.youtube.com/watch?v=VBAtf5o9er8

Hengel, E. v. (2005). https://eduardvh.home.xs4all.nl/REQM-prt.pdf.

Damme, S. v. (2009). lirias kuleuven. Opgehaald van http://www.lirias.kuleuven.be: https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/246511/1/2009_Brahms.pdf